Vindt u onafhankelijke, diepgravende informatie over Almere belangrijk? Neem dan nu een abonnement op Almere Diep voor 35 euro

Thuisonderwijs - Interview met Janine Scherpenberg

door Ingrid Vossen

Het lijkt vanzelfsprekend dat ieder kind onderwijs volgt. Toch zijn er heel wat kinderen die om wat voor reden dan ook niet meer naar school gaan.

 

 

Thuiszitters worden ze genoemd. Over de definitie van een thuiszitter is nogal wat discussie. Volgens de gemeente gaat het om kinderen en jongeren van 5 tot 18 jaar die zonder geldige reden (bijvoorbeeld ziekte) en zonder ontheffing van de leerplicht meer dan vier weken wegblijven van school. De Almeerse Janine Scherpenberg ziet het anders. In haar optiek is een thuiszitter een kind dat niet of onvoldoende onderwijsaanbod ontvangt terwijl het daar wel recht op heeft. Zij vecht al jaren voor het recht op onderwijs voor haar vijftienjarige dochter Daphne. Toen dit niet meer lukte binnen het reguliere schoolsysteem, volgde een lange strijd om Daphne op een andere manier onderwijs te laten volgen. Pas onlangs, na anderhalf jaar thuis zitten, is het gelukt om toestemming te krijgen voor Daphne om afstandsonderwijs ofwel onderwijs thuis te krijgen.

Janine heeft haar verhaal opgetekend in het boek ‘Thuis is Daphne Daphne. Het verhaal van een meisje dat niet meer naar school gaat.’ Daphne is in Almere één van de twee leerlingen die afstandsonderwijs volgen. Janine hoopt met haar boek ouders van kinderen in een soortgelijke situatie een hart onder de riem te steken. En ze hoopt dat ook de beleidsmakers er kennis van zullen nemen zodat de rechten van het kind en de positie van ouders zal verbeteren.

Vastgelopen op school

Janine wordt regelmatig emotioneel als ze het erover heeft. ‘Daphne heeft een sociale angststoornis, selectief mutisme genaamd. Praten doet ze alleen bij mensen en in situaties waarin ze zich veilig voelt. In eerste instantie praatte Daphne wel op school maar toen haar leerresultaten achterbleven en daar geen adequate begeleiding in kwam, werd school een plek waar zij zich steeds onveiliger ging voelen. Ze heeft er zeven jaar haar tijd ‘uitgezeten’ en heeft bijna niets geleerd. Daphne is in tot haar dertiende toch netjes naar school blijven gaan. Totdat ze zei dat als ze nog langer naar school moest, ze liever dood wilde. Mijn ooit zo levenslustige kind zag het leven niet meer zitten. Dat ging voor mij over een grens. Als ouder kun je je kind niet naar een onveilige plek brengen’   

‘Mijn ervaringen met schoolbesturen, beleid en politiek hebben me veranderd, ik ben harder geworden’, zegt Janine.  ‘Ik liep tegen een muur op van regels en besturen die het bedreigend vinden dat je als moeder voor de rechten van je kind opkomt. Voor mijn gevoel was er niet ineens de intentie om tot een oplossing te komen voor de situatie van Daphne. De jeugdarts had geconcludeerd dat één-op-één onderwijs de enige geschikte onderwijsvorm voor Daphne was. Uiteraard kon de school dat niet bieden. We werden uitgenodigd voor een rondetafelgesprek. Ik ging er vanuit dat we met alle betrokken instanties tot een goede oplossing voor Daphne zouden komen. Maar het enige doel was om Daphne weer terug naar school te krijgen, en als dat niet lukte moest ze maar naar een verblijf voor verstandelijk beperkte kinderen of voor dagopname naar een psychiatrische kliniek. Een leerplichtambtenaar heb ik nooit bij het overleg gezien en de vertegenwoordigers vanuit school waren niet beslissingsbevoegd. De GGD stelde voor om een begeleidster bij ons thuis te laten komen, maar dat kon later niet meer doorgaan. De school gaf aan geen geld te hebben voor Daphne terwijl ze gewoon ingeschreven stond. Op een gegeven moment bleek zelfs dat ze uitgeschreven was, terwijl ze wel was meegenomen in de leerlingentelling en de school dus wel geld voor haar kreeg. Als er dan niet de wil of de mogelijkheid was om mijn kind op school adequaat te onderwijzen, leek het me logisch om haar onderwijs te laten volgen op de waar zij wel veilig kan leren: thuis. Het IVIO, de wereldschool levert daarvoor speciale lespakketten. Maar de school wilde hieraan niet meewerken. Ik ben nog steeds verbaasd dat iedereen staat toe te kijken hoe je kind eraan onderdoor gaat. Het belang van het kind is niet het uitgangspunt.’

‘Op school kreeg ze altijd te horen dat ze dom en lui was. Ze had een leerachterstand van zes jaar. Haar schooladvies was PRO/BBL, praktijkonderwijs. Terwijl ik wist dat er veel meer in zat. Daphne is intelligent en creatief en zou op een PRO school niets van haar gading kunnen leren. Op ons verzoek mocht ze een BBL-citotoets maken. Daar kwam een heel goede score uit. Volgens ons kon Daphne de MAVO aan en we wilden regelen dat ze via de Wereldschool thuis afstandsonderwijs kon gaan volgen. Maar de strijd om hier toestemming voor te krijgen, was nog niet ten einde.’

Recht op veilige ontwikkeling boven leerplicht

Toen ze overal was vastgelopen, heeft Janine de wethouder Onderwijs aangeschreven. ‘Hierna kreeg ik snel een gesprek met de brandpuntfunctionaris, die vanuit de GGD wordt ingezet als overleg stagneert. Ineens ging het schoolbestuur wel akkoord met financiering van het afstandsonderwijs. Dit was voor ons echt een opluchting.’ Onderwijs thuis wordt in Nederland ontmoedigd. De overheid vindt dat een kind op school onderwijs moet krijgen. Op uitzonderlijke gronden, zoals levensovertuiging, kunnen ouders ontheffing van de leerplicht krijgen. De oplossing die aan Daphne is geboden, is bedoeld voor situaties bij ziekte en wordt als tijdelijk gezien. Er wordt vaak gedacht dat Daphne les krijgt van haar ouders. Janine vertelt dat Daphne zelf onderwijs volgt via het IVIO (Instituut voor individuele Ontwikkeling).  ‘Het werkt voor haar perfect. Ze is altijd autodidact geweest. Ze is altijd autodidact geweest. Ze krijgt per e-mail haar oefeningen en toetsen en heeft zo contact met docenten. Wij zijn als ouders meer coachend. Ik vind dat Daphne op dit moment passend onderwijs krijgt, ook al past het niet in de definitie van Passend Onderwijs. Haar oude leerkrachten zouden dit niet geloven. Ze had een leerachterstand van zes jaar en heeft nu bijna haar eerste jaar MAVO afgerond met goede cijfers!’

Janine is blij dat het voor Daphne geregeld is, maar dankbaarheid is niet op zijn plaats, zegt ze. ‘Elk kind heeft recht op onderwijs. Daphne ook. Het is meer het gevoel dat het recht zegeviert. Het had natuurlijk al lang geregeld moeten zijn. Nu Daphne niet meer naar school hoeft, bloeit ze enorm op en begint weer meer te praten. Het lijkt net alsof de leerplicht boven alles staat. Maar ik wil ouders op het hart drukken dat de ouderlijke plicht om voor het welzijn van hun kind te zorgen altijd boven de leerplicht uitgaat. Dat is ook wettelijk zo. Kinderen hebben het recht om veilig op te groeien en een ononderbroken ontwikkeling door te maken. Ik zou het ook andere kinderen in een soortgelijke situatie van harte gunnen dat ze onderwijs krijgen op de manier die bij hen past. Niet het naar school gaan moet het uitgangspunt zijn, maar het krijgen van onderwijs. Dat is waar het om gaat.’

Reacties

Log in of maak een profiel aan op deze site
Als je inlogt of een profiel aanmaakt op deze site kun je sneller reageren en worden je reacties automatisch geupdate met je nieuwe gegevens als je die aanpast. log nu in/schrijf je nu in 
Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Vul deze captcha in
Dit is een verplicht veld