Vindt u onafhankelijke, diepgravende informatie over Almere belangrijk? Neem dan nu een abonnement op Almere Diep voor 35 euro

De antidemocraat versus de rechtsstaat

door John van der Pauw

Het besef van de waarde van onze rechtsstaat lijkt te tanen. Een schreeuwende politicus die mensen het grondwettelijke recht op demonstratie ontzegt en politici die hoog van de toren blazen nog voordat politie en justitie klaar zijn met een strafrechtelijk onderzoek, maakten dat deze week onmiskenbaar duidelijk.

De democratische rechtsstaat is geen van nature gegeven ordening. Voor de komst van de democratie zwaaiden alleenheersers de scepter. Ze bestaan ook nu nog. Kim Jung-un, Robert Mugabe en Bashar al-Assad zijn slechts een handvol van de nog levende dictators.

Alleenheersers hebben niet veel op met democratie en al helemaal niet met het delen van macht. Dictators betonen zich daarmee geen liefhebbers van de verworvenheden van de Franse revolutie. De scheiding der machten past niet in hun denkraam. Alleenheersers hebben een broertje dood aan net delen van macht. Zodra ze macht hebben willen ze die niet meer delen.

De scheiding van wetgeving, bestuur en rechtspraak voorkomt dat de dictatuur vat krijgt op ons mooie Nederland. Die verdeling van de absolute macht over verschillende autoriteten zorgt voor tegenspraak en tegenmacht en is verankerd in onze Grondwet.

In ons democratische Nederland maken wetgevers algemeen geldende voorschriften en voert het bestuur die wetten uit. Geschillen over de uitvoering van wetten in een concreet geval worden door onafhankelijke rechters beslecht. En rechters mogen de innerlijke waarde van de wet niet beoordelen. Ze mogen niet “bij wege van algemeene verordening, dispositie of reglement” uitspraak doen. En wetgevers horen niet op de stoel van de rechter te gaan zitten.

Populistische politici lappen die grondbeginselen van onze democratische rechtsstaat steeds vaker aan hun laars. Nog voordat een opsporingsonderzoek is afgerond, nog voordat het Openbaar Ministerie een zaak heeft kunnen bekijken – laat staan dat de rechter kennis heeft kunnen nemen van feiten – meten populistische politici zich de rol van beul en scherprechter aan, door op hoge toon volstrekt onmogelijke maatregelen te eisen.

Paul Frissen noemt dat soort politici antidemocraten. Antidemocraten hebben lak aan de fundamenten van onze rechtsstaat. Ze hebben lak aan de scheiding der machten en werpen zich op als grote leider, als alleenheerser. Antidemocraten willen niet door anderen voor de voeten gelopen worden. Hun wil moet wet zijn. Ook als ze in de minderheid zijn.

Ik wil niet leven in de dictatuur van een antidemocraat. Alleen die democratische rechtsstaat – met zijn scheiding der machten en de fundamentele rechten van de mens – kan zorgen dat Nederland gevrijwaard blijft van dictators. Het is hoog tijd voor een herwaardering van de wezenlijke waarde van onze democratische rechtsstaat.

Reacties

Redactie op 01-10-2015 23:45

Beste Arie,

Het staat een ieder vrij om op de inhoud van de artikelen, columns etc te reageren.

Jij gaat echter niet op de inhoud in maar op de persoon van de columnist.

Vandaar dat jouw reactie is verwijderd.

Met vriendelijke groeten,

Mario Withoud

Hoofdredacteur Almere Diep

Marc van Rooij op 13-03-2016 11:41

Beste John,

Mag ik je er op wijzen dat de raadsleden en raadsfracties een controlerende rol hebben, m.b.t. het naleven van de wet door het college en eht ambtelijke apparaaat.

waarom heb jij dan geen vragen gesteld toen bekend werd dat de gemeente zich niet aan de wet houdt m.b.t. integriteitsbeleid cinform ambtenaren wet 125 quater?

Ondermijning van de democratie ontstaat niet vanuit politici die discuseren en debateren, en die politici die steeds de randen van de wet weten op te zoeken, en nu is dat toevallig Wilders, in de jaren 70 was de PvdA degene die de randen opzocht, niets mis mee binnen de wettelijke kaders. (Samson was een activist die diverse malen gearresteerd was tijdens zijn reactionaire verleden), maar wanneer bestuurders willens en wetens op de hoogte zijn dat het orgaan dat ze moeten controleren zich niet aan de wet houdt, dan heb je een echt probleem want dat ondermijnt de wet en de democratie.

En zoals gezegd ik ben het zeker neit altijd eens met de uitspraken van Wilders, maar zo ben ik het zeker ook niet altijd eens met de andere partijen die onze gemeente, provincie en land besturen, maar zolang ze zich aan de wet houden hebben ze een democratisch recht.

Dat Wilders de randen op zoekt is zijn democratisch recht, dat hij wordt terug gefloten op morele gronden is de plicht van de andere partijen.

het wordt pas echt eng wanneer partijnen zich neerleggen bij het feit dat de delen van de democratie zich niet aan de wet houden en daar niet op reageren en op zijn minst vragen stellen, want dat is een echte ondermijning van de democratie.

Log in of maak een profiel aan op deze site
Als je inlogt of een profiel aanmaakt op deze site kun je sneller reageren en worden je reacties automatisch geupdate met je nieuwe gegevens als je die aanpast. log nu in/schrijf je nu in 
Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Vul deze captcha in
Dit is een verplicht veld